Η ροπή προς την Ανθρωπότητα, ΔΙΑΝΟΗΣΗ

Η "Ανθρωπιά" μέσα στον άνθρωπο είναι λοιπόν η μεγάλη δυνατότητα το είδος άνθρωπος να ξεπεράσει τον εαυτό του, να μη μείνει μόνο ένα καθαυτό, παρά να γίνει ένα δι' αυτό με ένα κοινό βίωμα και μια κοινή συνείδηση του εαυτού της μέσα στον καθένα ξεχωριστά τινάζοντας στον αέρα κάθε σύνορο...Χωρίς ουτοπική προεικασία, χωρίς να "προπετά" ως όνειρο του εαυτού της, δεν μπορεί να υπάρχει ανθρωπότητα. Και αυτή η ουτοπική προεικασία αντλεί τη δύναμή της από την πηγή της παραγωγικής ανάμνησης, από τους μύθους του ανθρώπινου γένους, από τη φαντασία.
Η ροπή αυτή προς ανθρωπότητα,...χρειάζεται το όραμα μιας μελλοντικής ανώτερης ενότητας, όπου η αντίφαση ομάδας και προσωπικότητας δε θα έχει αρθεί οριστικά, αλλά θα αναπαράγεται με αυξανόμενη δημιουργική ένταση και πλησμονή σε όλο και ανώτερη βαθμίδα.
Χωρίς το όραμα του μέλλοντος των προφητών, των ποιητών, των καλλιτεχνών το είδος άνθρωπος δε θα γίνει ποτέ ανθρωπότητα. Και αυτό το όραμα του μέλλοντος ανεβάζει το είδος άνθρωπος, που είναι μια πραγματικότητα "πέραν του καλού και του κακού", και το κάνει κάτι ποιοτικά καινούριο, επομένως όχι μόνο "συνύπαρξη" κρατών, εθνών, πολιτισμών, παρά προσέγγιση σε μια κατάσταση ελευθερίας, ισότητας, αδελφοσύνης. Το γεγονός πως πάνω από κάστες και τάξεις, πάνω από τάξεις και έθνη, αυτό το όραμα όλο και ξανά το ονειρεύονταν οι άνθρωποι, οφείλεται στην ανάμνηση πως κάποτε υπήρξε μια τέτοια κατάσταση, ένας χρυσός αιώνας, ένας χαμένος παράδεισος. Σ' αυτό το κάποτε προβάλλει ο άνθρωπος που με τον ιδρώτα του προσώπου του βγάζει το ψωμί του, ο ταπεινομένος και καταφρονεμένος, ο αδικημένος και καταπιεζόμενος στον πόθο του για ελευθερία, ισότητα και αδελφοσύνη, και από το κάποτε αυτό αντλεί την ελπίδα πως θα ξανάρθει εκείνο το κάποτε, η εμπιστοσύνη πως όλα τα κακά είναι μόνο προσωπείο που κρύβει το πρόσωπο, την "ουσία", την "ανθρωπιά" του ανθρώπου. Μ' αυτήν την ελπίδα έχει κλείσει συμμαχία η τέχνη - συμμαχία που συχνά σπάζει, μα όλο και ανανεώνεται. 

Έρνστ Φίσερ 

Ενωτική Σκέψη. Αναγκαίος ένα νέος Διαλογισμός, ΔΙΑΝΟΗΣΗ

Η ιστορία της σκέψης έχει ήδη σχεδόν την ηλικία του έμφρονος ανθρώπου. Άνθρωποι των σπηλαίων, φιλόσοφοι, πολιτικοί, θρησκευόμενοι, σκεπτικιστές, ποιητές, αστοί και προλετάριοι, χειρώνακτες, επιστήμονες, αλαφροϊσκιωτοι και ρεαλιστές όλων των εποχών- όλο γενικά το συνάφι των ανθρώπων- εμπλέκονται, λίγο ή πολύ, στο παραμύθι αυτό της ζωής και του θανάτου.

Βασικός στόχος είναι η κατάκτηση. Σε όλους τους τομείς και με όλες τις ποικιλίες της, αφού και οι σκέψεις- άρα και οι επιδιώξεις- των ανθρώπων είναι ποικίλες. Έτσι, ανάλογα, ευτυχούμε ή δυστυχούμε, επιπλέουμε ή βυθιζόμαστε, σε κάθε όμως περίπτωση ελπίζουμε ν’ αναστηθούμε.

Το χειρότερο όμως απ’ όλα είναι πως η αιμορραγία μας δεν σταμάτησε. Θα συμβεί άραγε ποτέ αυτό οριστικά- τοπικά, περιφερειακά ή και παγκόσμια; Το όνειρο αυτό μοιάζει με ουτοπία. Τι πιο όμορφο όμως απ’ το να την κυνηγάς; Τι πιο όμορφο να κυνηγάς- σαν κατάκτηση- την αλληλοπροσέγγιση των ανθρώπων, το συναισθηματικό, λογικό και ιδεολογικό τους πλησίασμα, ώστε- κρατώντας με αλληλοσεβασμό και ελευθερία επιλογής τις πολιτισμικές, θρησκευτικές, γλωσσικές, λαογραφικές και άλλες ιδιαιτερότητές τους μέσα σ’ ένα πολύχρωμο παζλ- να αντιλαμβάνονται πληρέστερα τους ευρύτερους κοινωνικούς όρους συνύπαρξης και να κινούνται έξω από τα όρια της βίας και των πολέμων;

Οι περισσότεροι απ’ τους «προφήτες», τους «θεούς» και τους «σωτήρες» απέρχονται άλλοι με «κληρονομιές» για τις τσέπες τους κι άλλοι με κληρονομιές για τους κοινούς θνητούς, για ν’ αγαπιούνται αυτοί οι τελευταίοι ή να σκοτώνουνται. Μιλώντας αυτή τη στιγμή «εξ απαλών ονύχων» γι’ αυτές τις κληρονομιές πιθανό θα προσκρούσουμε. Πρέπει όμως να πούμε πως πολλές «διαφορές»- και μιλάμε για κείνες που «φέρνουν στα χέρια» τους λαούς, τις εθνικές ή άλλες επιμέρους ομάδες- κάτω από καθεστώς αλληλοκατανόησης, αλληλοαποδοχής, ελευθερίας, μη εκμετάλλευσης ή υποδούλωσης μπορούν να αμβλύνονται και να αποδυναμώνονται. Κι αν αυτό, ακόμα και σήμερα, δεν συμβαίνει είναι γιατί οι ενεργητικοί παράγοντες που απαιτούνται υπολειτουργούν. Κι έτσι, ο γνωστός κανόνας «εν τη ενώσει η ισχύς» δίνει, σαν συνέπεια, τη θέση του στον κανόνα «εν τη διαιρέσει η αποδυνάμωσις».(Γ.Τ.)